تعريف بیوانفورماتیک : درك زبان خاموش اما جذاب سلولهاي زنده، تلاش بيولوژي مولكولي مدرن است. از يك الفباي ساده چهار حرفي (آدنين، گوانين، سيتوزين، تيمين) دستورالعمل فرآيندهاي حياتي شكل مي گيرد كه پيچيده ترين بيان و گفتار آنها "انسان" است.
بيوانفورماتيك شاخه اي از علم است كه از كامپيوتر بهره مي گيرد تا اطلاعات بيولوژي مولكولي- تواليهاي DNA يا پروتئينها- را در كامپيوتر ذخيره نمايد و با ابزارهاي كامپيوتري و الگوريتم هاي قدرتمند رياضي آناليز و تحليل نمايد.

راهنمای استفاده از برخی نرم افزار های بیوانفورماتیکی :
· موتور جستجوی Entrez که توسط NCBI ایجاد شده است. این موتور جستجو قادر است به طور همزمان , بانک های اطلاعاتی Pub Med , توالی نوکلئوتیدی (GenBank , توالی پروتئینی , ساختمان پروتئینی , ژنوم کامل انسان و بعضی حیوانات , تاکسونومی , پایگاه داده بیماری های ژنتیکی(OMIM ) وبسیاری موارد دیگر را جست و جو کند.
راهنمای استفاده از موتور جستجوی ENTREZ : دانلود
- Mesh یک بانک اطلاعاتی مهم NCBI است که به عنوان یک فرهنگ لغت جهت فهرست کردن مقالات MEDLINE از آن استفاده می شود.اگر کلمه ای را در این بانک جست و جو کنید معنی و مفهوم آن را برای شما نمایش می دهد. در این بانک می توانید معادل تخصصی واژه های علمی را نیز بیابید .
راهنمای استفاده از بانک Mesh : دانلود
- رسمول ( Rasmol ) یک برنامه گرافیکی است با هدف قابل مشاهده کردن پروتئین ها , اسید های نوکلئیک و مولکول های کوچک.این برنامه اطلاعات را خوانده و پس از مرتب کردن اطلاعات بر روی صفحه نمایش تصویری رنگی از مولکول را به نمایش در می آورد. ـ
آموزش برنامه گرافیکی رسمول : دانلود
· دربرنامه BLAST جفت قطعاتی مشابه از توالی که امتیاز هم ردیفی آن ها از یک حد آستانه مشخصی بالاتر باشد , پیدا می شود . این قطعات HSPs نامیده می شوند و از روش Dynamic programming استفاده می کنند. که برای حل مشکل بزرگ , آن را به چند مشکل کوچک تجزیه می کنند .پس از یافتن پاسخ مشکلات کوچک , آنها را کنار هم چیده تا راه حل مشکل بزرگ را دریابند.با توجه به طول بلند توالی ها و امکان جایگزینی و حذف و اضافه در آنها , جستجوی یک توالی در بین میلیون ها رکورد دربانک اطلاعاتی نیازمند عملیات سنگینی است که توسط این روش به نتیجه می رسد.
راهنمای استفاده از برنامه BLAST : دانلود
· در پایگاه PDB ( Protein Data Bank ) اطلاعات مربوط به ساختار سه بعدی ماکرومولکول های زیستی ذخیره شده است .
راهنمای استفاده از پایگاه PDB : دانلود
از بانک های مهم NCBI , پایگاه داده PMC (Pub Med Central ) است. مقالاتی که ناشرین اجازه می دهند متن کامل مقاله به صورت رایگان در اختیار محققین قرار گیرد در این پایگاه داده به ثبت می رسد
راهنمای استفاده از پایگاه داده تمام متن PMC : دانلود
· توالی نوکلئوتیدی در سه پایگاه داده EMBL/DDBJ/GenBank نگهداری می شوند.داده های جدید هر 24 ساعت بین این سه پایگاه به اشتراک گذاشته می شود و داده ها رابین هم انتقال می دهند. بنابراین داده های هر سه بانک یکسان است و جهت امنیت و حفاظت از این داده ها , این سه بانک در سه گوشه دنیا قرار گرفته اند .سازمان NCBI بانک بزرگ GenBank را مدیریت می کند. بانک نوکلئوتیدی DDBJ در ژاپن و EMBL در اروپا استقرار یافته اند.
توالی نوکلئوتیدی ,ژن و پروتئین وجستجودرژنوم انسان map viewer :دانلود
- Transcriptomics مجموعه ای از mRNA یا رونوشت هایی است که در یک سلول یا در جمعیتی از سلول ها بیان می شود. برخلاف ژنوم که در تمامی سلول های یک موجود زنده ثابت است.( به استثنای جهش یافته ها ),تحت شرایط مختلف الگوی بیان ژن ها تغییر خواهد کرد.ترانسکرپیتومیکس استفاده از منابع ژنومی به منظور مطالعات عملکردی برای شناسایی و مقایسه ژن های بیان شونده یک ژنوم تحت شرایط مختلف محیطی , رشدی, بافتی و تکوینی می باشد
ترنسکریپتومیکس : دانلود
· حروف اختصاری بیوانفورماتیک را به صورت فایل pdf از اینجا دانلود کنید
· لغت نامه بیوانفورماتیک انگلیسی به انگلیسی را از اینجا دانلود کنید
· لغت نامه بیوتکنولوژی انگلیسی به فارسی را از اینجا دانلود کنید
منبع : پرتال بیوانفورماتیک ایرانیان